Objawy depresji u dorosłych: kiedy obniżony nastrój wymaga pomocy?

Od kilku tygodni brakuje Ci energii, trudno Ci się skupić, a rzeczy, które wcześniej sprawiały przyjemność, stały się obojętne? To mogą być objawy depresji, choć podobne trudności miewają także inne przyczyny. Sprawdź, na jakie sygnały zwrócić uwagę i kiedy zgłosić się po pomoc.

Jakie są objawy depresji u dorosłych?

Depresja nie zawsze wygląda tak, jak się jej spodziewamy. Nie każda osoba przez cały dzień płacze albo pozostaje w łóżku. Niektórzy nadal pracują i wykonują codzienne obowiązki, ale kosztuje ich to coraz więcej wysiłku. Inni przede wszystkim zauważają zmęczenie, problemy ze snem lub utratę zainteresowania tym, co dotąd było dla nich ważne.

Do objawów depresji mogą należeć:

• obniżony nastrój, przygnębienie, pustka lub drażliwość;

• utrata zainteresowań i trudność w odczuwaniu przyjemności;

• brak energii i zmęczenie, którego nie usuwa odpoczynek;

• problemy z koncentracją, pamięcią i podejmowaniem decyzji;

• zaburzenia snu, w tym bezsenność, wczesne budzenie się lub nadmierna senność;

• zmiany apetytu i masy ciała;

• poczucie bezwartościowości, nadmierne poczucie winy lub beznadziei;

• spowolnienie albo niepokój ruchowy zauważalny także dla innych;

• myśli o śmierci lub samobójstwie.

U różnych osób objawy występują w różnym nasileniu. Sama obecność jednego z nich nie oznacza jeszcze depresji. Znaczenie ma również to, jak długo trwa zmiana, czy objawy pojawiają się przez większość dni i jak wpływają na codzienne życie.

Depresja czy chwilowy spadek nastroju?

Smutek jest naturalną reakcją na trudne wydarzenia. Może pojawić się po rozstaniu, stracie, konflikcie lub w okresie przeciążenia. Depresję od przejściowego pogorszenia samopoczucia pomaga odróżnić utrzymywanie się objawów, ich nasilenie oraz wpływ na funkcjonowanie.

W ocenie epizodu depresyjnego specjalista zwraca szczególną uwagę na obniżony nastrój lub utratę zainteresowania i przyjemności, obecne przez większość dnia, niemal codziennie, przez co najmniej dwa tygodnie. Bierze też pod uwagę pozostałe objawy, sytuację życiową i zdrowie danej osoby.

Nie trzeba jednak czekać dwóch tygodni, aby poprosić o pomoc. Jeśli objawy szybko się nasilają, przestajesz sobie radzić z codziennością albo pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia, poszukaj wsparcia od razu.

Czy depresja zawsze oznacza smutek?

Nie. Czasem na pierwszy plan wysuwa się anhedonia, czyli utrata zainteresowania lub zdolności odczuwania przyjemności. Osoba może mówić: „Nic mnie już nie cieszy” albo „Robię wszystko mechanicznie”. Może również odczuwać zobojętnienie, rozdrażnienie czy silne wyczerpanie, nie opisując swojego stanu jako smutku.

To jeden z powodów, dla których depresja bywa przeoczana. Gdy ktoś nadal chodzi do pracy i wywiązuje się z obowiązków, otoczenie może nie widzieć, ile wysiłku go to kosztuje.

Jak depresja wpływa na ciało i codzienne życie?

Objawy depresji u dorosłych dotyczą nie tylko emocji. Zmiany snu i apetytu, przewlekłe zmęczenie czy trudności z koncentracją mogą utrudniać pracę, naukę, prowadzenie domu i utrzymywanie relacji.

Na przykład osoba, która wcześniej bez większego trudu planowała dzień, może zacząć odkładać nawet proste sprawy. Spotkanie ze znajomymi, przygotowanie posiłku lub odpowiedź na wiadomość stają się wyzwaniem. Z zewnątrz może to wyglądać jak wycofanie albo „brak motywacji”. Dlatego warto pytać nie tylko „co robię?”, lecz także „ile kosztuje mnie zrobienie tego, co kiedyś było zwyczajne?”.

Podobne objawy mogą jednak towarzyszyć również innym problemom zdrowotnym. Z tego powodu sam opis dolegliwości w artykule nie wystarcza do postawienia rozpoznania.

Kiedy zgłosić się po pomoc?

Umów konsultację, jeśli zauważasz, że obniżony nastrój, utrata zainteresowań albo brak energii utrzymują się, nasilają lub utrudniają Ci codzienne życie. Warto to zrobić również wtedy, gdy nie masz pewności, czy to depresja. Nie musisz znać rozpoznania, żeby powiedzieć specjaliście, co się z Tobą dzieje.

Możesz zwrócić się do lekarza rodzinnego lub psychiatry, szczególnie gdy objawy są nasilone, występują dolegliwości fizyczne albo trzeba ocenić stan zdrowia i możliwe metody leczenia. Konsultacja psychologiczna lub psychoterapeutyczna pomaga zrozumieć trudności i zaplanować dalsze wsparcie. W razie potrzeby specjalista może zalecić także kontakt z lekarzem.

W Centrum Psychoterapii HELP pierwsza konsultacja jest okazją do rozmowy o tym, od kiedy obserwujesz zmianę, co obecnie sprawia Ci największą trudność i jakiej pomocy potrzebujesz. Możesz umówić wizytę w Warszawie, Poznaniu, Szczecinie lub online.

Jak leczy się depresję?

Sposób pomocy zależy od nasilenia objawów, potrzeb danej osoby i oceny specjalisty. Stosuje się między innymi psychoterapię, leczenie farmakologiczne lub połączenie obu metod. Częścią planu może być również wsparcie w powrocie do codziennych aktywności.

Nie ma jednej odpowiedzi odpowiedniej dla wszystkich. Dlatego ważne jest rozpoznanie trudności i wspólne ustalenie planu postępowania, zamiast wybierania metody wyłącznie na podstawie internetowej listy objawów.

Co zrobić, jeśli pojawiają się myśli samobójcze?

Jeśli masz myśli o odebraniu sobie życia, plan samobójczy albo obawiasz się, że możesz zrobić sobie krzywdę, nie czekaj na termin zwykłej wizyty. Zadzwoń pod 116 111, zgłoś się na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy albo poproś zaufaną osobę, by została z Tobą i pomogła Ci uzyskać pilną pomoc.

Depresja może sprawiać, że przyszłość wydaje się zamknięta. Tego stanu nie trzeba przechodzić samodzielnie. Pomoc jest dostępna, a pierwszy krok może polegać po prostu na powiedzeniu komuś: „Nie radzę sobie i potrzebuję wsparcia”.

Czy można mieć depresję i normalnie pracować?

Tak. Zachowanie aktywności zawodowej nie wyklucza depresji. Ważne jest również to, jak dana osoba czuje się poza pracą i ile wysiłku kosztuje ją codzienne funkcjonowanie.

Czy brak sił oznacza depresję?

Nie zawsze. Zmęczenie może mieć wiele przyczyn, w tym związanych ze zdrowiem fizycznym, snem lub przeciążeniem. Jeśli utrzymuje się albo występuje razem z obniżonym nastrojem czy utratą zainteresowań, warto skonsultować się ze specjalistą.

Czy depresja może minąć sama?

Przebieg depresji jest różny. Odkładanie konsultacji przy nasilonych lub utrzymujących się objawach może jednak przedłużać cierpienie. Ocena specjalisty pomoże ustalić, jakiego wsparcia potrzebujesz.

Podejrzewasz u siebie objawy depresji? Umów konsultację w Centrum Psychoterapii HELP. Nie musisz samodzielnie rozstrzygać, czy to depresja, zanim poprosisz o pomoc. TEL: 606 601 602