Objawy somatyczne stresu: jak stres wpływa na ciało i kiedy zgłosić się do lekarza?
Boli Cię brzuch przed trudną rozmową? Po intensywnym dniu czujesz napięcie w karku albo serce zaczyna bić szybciej? Stres może wiązać się z objawami fizycznymi, ale sam związek objawu ze stresującą sytuacją nie wystarcza, by ustalić jego przyczynę. Jeśli dolegliwości są nowe, nawracają lub Cię niepokoją, skonsultuj je z lekarzem.
Jak stres wpływa na ciało?
W sytuacji stresowej organizm przygotowuje się do działania. Możesz zauważyć szybsze bicie serca, zmianę oddechu lub napięcie mięśni. Kiedy trudne sytuacje się powtarzają, łatwiej też dostrzec dolegliwości związane ze snem, zmęczeniem czy trawieniem.
To nie znaczy, że objawy są „tylko w głowie”. Ból brzucha, ucisk w mięśniach czy kołatanie serca są realnymi odczuciami. Jednocześnie podobne objawy mogą mieć różne przyczyny. Rozpoznanie ich na podstawie artykułu internetowego nie jest możliwe.
Jakie objawy fizyczne mogą towarzyszyć stresowi?
U różnych osób stres może wyglądać inaczej. Do często opisywanych dolegliwości należą:
ból głowy i napięcie mięśni, na przykład w karku, barkach lub plecach;
dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak ból brzucha, nudności lub uczucie ścisku w żołądku, wymioty, biegunka ;
szybsze bicie serca lub kołatanie serca;
zawroty głowy i uczucie osłabienia;
trudności ze snem i zmęczenie.
Ta lista opisuje możliwy związek ze stresem. Nie jest sposobem na samodzielne wykluczenie choroby. Szczególnie przy bólu w klatce piersiowej, duszności, omdleniu lub nowych, niepokojących objawach nie zakładaj, że przyczyną jest wyłącznie napięcie.
Skąd wiedzieć, czy to objawy somatyczne stresu?
Nie da się tego wiarygodnie ocenić jednym pytaniem ani przez porównanie objawów z listą. Zwrócenie uwagi na okoliczności może jednak pomóc Ci lepiej opisać dolegliwości lekarzowi i terapeucie.
Przez kilka dni zanotuj krótko:
Co się pojawiło? Na przykład: „ból brzucha przez godzinę” lub „napięcie ramion po pracy”.
Kiedy to się zaczęło? Zapisz sytuację i porę, bez dopisywania od razu wyjaśnienia.
Co jeszcze się działo? Czy nie spałeś lub nie spałaś, jadłeś lub jadłaś inaczej niż zwykle, przyjmujesz leki, odczuwałeś lub odczuwałaś napięcie?
Przykład: „We wtorek przed spotkaniem z przełożonym poczułam ścisk w żołądku. Podobna sytuacja zdarzyła się w zeszłym tygodniu. Od dwóch nocy źle śpię”.
Taka notatka pomaga zauważyć wzorzec, ale nie zastępuje diagnozy. Nie musisz też kontrolować ciała przez cały dzień. Zapisz to, co istotne, i wróć do swoich zajęć.
Kiedy objawy wymagają konsultacji lekarskiej?
Skontaktuj się z lekarzem, jeśli dolegliwości są nowe, utrzymują się, powracają, nasilają lub utrudniają Ci codzienne funkcjonowanie. Powiedz o nich także wtedy, gdy podejrzewasz stres. Możliwe, że ma on znaczenie; możliwe również, że potrzebna jest ocena innej przyczyny.
W razie nagłego, silnego bólu w klatce piersiowej, nasilonej duszności, utraty przytomności lub objawów mogących wskazywać na udar — na przykład nagłego osłabienia jednej strony ciała albo zaburzeń mowy — dzwoń pod 112 lub 999. Nie czekaj, aż sprawdzisz, czy objawy miną po uspokojeniu się.
Co zrobić, jeśli lekarz nie znajduje przyczyny dolegliwości?
Brak wyjaśnienia w dotychczasowych badaniach nie oznacza, że objawy są wymyślone. To mogą być właśnie somatyczne objawy stresu. Warto omówić z lekarzem, co już zostało sprawdzone, czy potrzebna jest dalsza ocena i co możesz zrobić, by lepiej funkcjonować z dolegliwościami.
Jeśli zauważasz, że napięcie, zamartwianie się lub trudne sytuacje wpływają na Twoje samopoczucie, pomocna może być także rozmowa z psychologiem lub psychoterapeutą. Możecie przyjrzeć się temu, kiedy objawy się pojawiają, jak na nie reagujesz i co pomaga Ci radzić sobie ze stresem. Konsultacja psychologiczna może uzupełniać opiekę medyczną.
Jak radzić sobie ze stresem, który odczuwasz w ciele?
Zacznij od konkretu: co w Twoim dniu regularnie podnosi napięcie i na co masz wpływ? Czasem pierwszym krokiem będzie przerwa między spotkaniami, rozmowa o przeciążeniu albo ustalenie, które zadanie naprawdę musi zostać wykonane dziś.
Jeżeli chcesz poznać sposoby pracy z napięciem, zajrzyj do artykułu: „Techniki radzenia sobie ze stresem”. Gdy stres utrzymuje się i trudno Ci samodzielnie wprowadzić zmiany, możesz umówić konsultację w Centrum Psychoterapii HELP. TEL/SMS: 720 826 806
Czy stres może powodować ból brzucha?
Stres może wiązać się z dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. Ból brzucha ma jednak wiele możliwych przyczyn. Jeśli jest silny, powraca lub się utrzymuje, skonsultuj go z lekarzem.
Czy kołatanie serca zawsze oznacza lęk?
Nie. Kołatanie serca może pojawiać się przy napięciu, ale nie należy na tej podstawie samodzielnie rozpoznawać jego przyczyny. Szczególnie nowy lub niepokojący objaw wymaga oceny medycznej.
Czy objawy stresu są prawdziwe, jeśli badania wychodzą prawidłowo?
Tak. Prawidłowe wyniki dotychczasowych badań nie oznaczają, że nie odczuwasz dolegliwości. Wspólnie z lekarzem możesz ustalić dalsze postępowanie, a jeśli stres lub lęk odgrywają rolę, rozważyć także pomoc psychologiczną.
Komentarze